Các màn phù phép trong đỉnh cao trong báo cáo tài chính doanh nghiệp

Các màn phù phép trong đỉnh cao trong báo cáo tài chính doanh nghiệp

adminquantri

0 Bình luận

14/10/2020

Mục đích của trò phù phép Báo cáo tài chính mà các doanh nghiệp thường thực xuất phát từ nhiều lý do. Nhưng cuối cùng, các doanh nghiệp cũng nhằm mục đích đẩy giá Cổ phiếu của mình lên cao. Các “màn phù phép” này thường được thực hiện thông qua các ước tính kế toán, giao dịch thực, chính sách giá và tín dụng, Cắt giảm chi phí hữu ích, trì hoãn thanh lý tài sản, Sản xuất vượt mức công suất tối ưu, bán các khoản đầu tư hiệu quả,… Cụ thể thực hiện như thế nào? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé!

Các màn phù phép trong đỉnh cao trong báo cáo tài chính doanh nghiệp

Các màn phù phép trong đỉnh cao trong báo cáo tài chính doanh nghiệp 

Thực hiện “phù phép” báo cáo tài chính thông qua các ước tính kế toán

Trong quá trình lập báo cáo tài chính, các Cty thường sử dụng rất nhiều các ước tính kế toán (Accrual earnings  management) có ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận trong kỳ của Cty. Vì không có một tiêu chuẩn chính xác về giá trị các ước tính này, nên nó được xem là một công cụ đắc lực để phù phép lợi nhuận. Một số thủ thuật làm tăng mức lợi nhuận thường gặp như giảm mức khấu hao, giảm mức dự phòng, giảm giá hàng tồn kho, giảm dự phòng nợ khó đói, không ghi nhận chi phí khi tài sản bị giảm giá xuống dưới giá trị thuần, vốn hoá các khoản chi phí không đủ điều kiện… 

 Thủ thuật phù phép lợi nhuận dựa trên các ước tính kế toán thực chất không làm tăng lợi nhuận mà chỉ đơn thuần chuyển lợi nhuận của kỳ sau sang kỳ hiện tại. Hậu quả tất yếu là lợi nhuận các năm sau sẽ bị giảm. Để tiếp tục đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường, báo cáo tài chính các năm tiếp theo cũng phải được phù phép. Tuy nhiên, càng về sau, mức lợi nhuận cần phù phép càng lớn khiến cho việc sử dụng các ước tính kế toán trở lên vô hiệu. Đến khi “giấy không thể gói được lửa”, khủng hoảng là điều khó tránh khỏi

Phù phép báo cáo tài chính thông qua các giao dịch thực 

Phù phép  thông qua việc dàn xếp một số giao dịch thực (Real earnings management) nhằm lợi nhuận tăng lợi nhuận trong năm hiện tại, mặc dù các giao dịch đó có thể không có lợi cho Cty về lâu dài.

Tăng doanh thu thông qua các chính sách giá và tín dụng 

 Một biện pháp các doanh nghiệp thường sử dụng để tăng lợi nhuận khi thấy có nguy cơ không đạt kế hoạch đặt ra là giảm giá bán hoặc nới lỏng các điều kiện tín dụng nhằm tăng lượng hàng bán ra trong những tháng cuối năm tài chính. Biện pháp thứ hai là công bố kế hoạch tăng giá bán đầu năm sau. Ví dụ, để tăng lợi nhuận Quý IV/2007, một Cty sản xuất ôtô có thể công bố kế hoạch tăng giá bán từ Quý I/2008, lập tức doanh thu Quý IV/2007 sẽ tăng vọt. Hai biện pháp này cho phép Cty tăng lợi nhuận trong năm hiện tại, nhưng sẽ bị giảm vào các năm sau, vì thực chất Cty đã chuyển lợi nhuận của năm sau sang năm hiện tại. Mặt khác, tăng giá bán năm sau còn làm giảm khả năng cạnh tranh của Cty trên thị trường.

Các màn phù phép trong đỉnh cao trong báo cáo tài chính doanh nghiệp

Tăng doanh thu thông qua các chính sách giá và tín dụng

Cắt giảm chi phí hữu ích 

 Cắt giảm chi phí hữu ích như chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D), chi phí quảng cáo, chi phí duy tu, bảo dưỡng thiết bị cũng là cũng là một cách có thể làm tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, vì các chi phí này có vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của Cty về lâu dài, nên sử dụng giải pháp này cũng đồng nghĩa với việc hy sinh các khoản lợi nhuận tiềm năng trong tương lai.

Trì hoãn thanh lý tài sản không có nhu cầu sử dụng hoặc các khoản đầu tư không hiệu quả 

 Đối với các tài sản doanh nghiệp không có nhu cầu sử dụng hoặc các khoản đầu tư không mang lại hiệu quả, giải pháp tối ưu là thanh lý càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, thanh lý tài sản thường đem lại một khoản lỗ cho Cty trong năm hiện tại. Do đó, nếu lợi nhuận trong năm hiện tại có nguy cơ không đạt được mức kỳ vọng của thị trường, lãnh đạo Cty có thể không muốn thanh lý, mặc dù trì hoãn sẽ gây nhiều thiệt hại cho Cty như làm phát sinh chi phí bảo quản, cản trở không gian sản xuất. Với các tài sản và các khoản đầu tư không hiệu quả thì càng nắm giữ lâu, doanh nghiệp càng lỗ 

 Bán các khoản đầu tư hiệu quả 

 Ngoài trì hoãn thanh lý các khoản đầu tư không hiệu quả, Cty có thể bán các khoản đầu tư sinh lời nhằm tăng thêm lợi nhuận cho năm hiện tại. Động thái này được ví như “gặt lúa non”. Vì thế, áp dụng biện pháp trên có nghĩa là Cty tự nguyện bỏ qua tiềm năng sinh lời lớn từ các khoản đầu tư này trong những năm tiếp theo.

Sản xuất vượt mức công suất tối ưu

Trong điều kiện thông thường, mỗi doanh nghiệp thường xác định một mức công suất tối ưu, tùy thuộc vào năng lực nội tại cũng như điều kiện thị trường Tuy nhiên, trong trường hợp cần tăng lợi nhuận, Cty có thể quyết định sản xuất vượt mức công suất tối ưu. Điều này cho phép Cty giảm giá thành đơn vị sản phẩm nhờ tận dụng chi phí cố định. Mặt trái của biện pháp này là máy móc, thiết bị phải làm việc quá mức ảnh hưởng tiêu cự tới năng suất và độ bền. Ngoài ra, sản phẩm làm ra nhiều, nếu không bán được, sẽ phát sinh chi phí bảo quản và hàng tồn kho lâu ngày sẽ bị giảm giá trị.

Doanh nghiệp nên sử dụng màn phù phép trong báo cáo tài chính nào?

Cả hai biện pháp phù phép báo cáo tài chính (dựa trên các ước tính kế toán hay các giao dịch thực), về bản chất, chỉ là chuyển lợi nhuận của các năm sau sang năm hiện tại. 

Điểm khác biệt là ở chỗ: trong khi sử dụng các ước tính kế toán không làm thay đổi khả năng sinh lời đích thực của doanh nghiệp, thì việc sử dụng các giao dịch thực để phù phép lợi nhuận sẽ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh lời của công ty trong dài hạn. 

Doanh nghiệp nên sử dụng màn phù phép trong báo cáo tài chính nào?

Doanh nghiệp nên sử dụng màn phù phép trong báo cáo tài chính nào?

Xét về mặt này, làm tăng lợi nhuận thông qua các ước tính kế toán được ưa chuộng hơn.Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, sử dụng các ước tính kế toán không đủ sức giúp các doanh nghiệp đạt được mức lợi nhuận kỳ vọng và có thể sẽ gặp trở ngại từ phía kiểm toán viên. Do đó, doanh nghiệp có thể phải dùng đến các giao dịch thực để tăng lợi nhuận. 

Kiểm toán viên dù phát hiện các thủ thuật này nhưng vì nó tuân thủ các chuẩn mực kế toán, nên cũng không thể yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh lại

Tóm lại, dù áp dụng biện pháp nào, về lâu dài đều không có lợi cho NĐT cũng như cho chính Cty. Xét trên phạm vi toàn xã hội, hậu quả còn nặng nề hơn, vì bê bối tài chính của một Cty không chỉ ảnh hưởng riêng đến Cty đó, mà còn làm xói mòn lòng tin của NĐT đối với thị trường. 

Để ngăn chặn những tác động tiêu cực của “Overvaluation”, các doanh nghiệp cần có ý thức cung cấp thông tin đầy đủ và minh bạch cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, các NĐT cũng cần tỉnh táo để không đẩy mọi việc đi quá xa vượt tầm kiểm soát. 

Tuy nhiên, nhiều khi lợi ích ngắn hạn của “Overvaluation” quá hấp dẫn khiến các doanh nghiệp khó có thể cưỡng lại được. Theo như nhận xét của Giáo sư M.C Jensen, Giám đốc Cty Tư vấn Quản trị doanh nghiệp Monitor Group: “Overvaluation cũng giống như một loại heroin. Nó mang cho ta cảm giác lâng lâng lúc ban đầu, nhưng không lâu sau đó sẽ là những nỗi đau khôn cùng.

Tuy nhiên, bên cạnh việc quản lý báo cáo tài chính thì chủ doanh nghiệp cũng cần cân đối với xây dựng chiến lược nguồn vốn ngắn – trung – dài hạn chi tiết và cụ thể. Từ đó tối ưu được nguồn vốn và dễ dàng định hướng chiến lược phát triển của doanh nghiệp trong tương lại. Đặc biệt, trong thời kỳ kinh tế vừa trải qua 2 đợt đại dịch Covid-19 đầy khó khăn và Chính phủ vừa ký rất nhiều hiệp định về FTA nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thị trường kinh doanh trên trường quốc tế. Lúc này, Chiến lược tài chính vốn trong trạng thái bình thường mới càng là vấn đề cấp thiết doanh nghiệp cần thực hiện.

Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments